Van lijnzaad tot linnen
Lijnzaad
Alles begint met een klein lijnzaadje.
Vlas wordt in het voorjaar gezaaid. Traditioneel gebeurde dat rond de honderdste dag van het jaar, maar uiteindelijk bepaalt de natuur wanneer het juiste moment daar is. De bodem, temperatuur en het weer moeten kloppen.
En daarna gebeurt eigenlijk iets heel bijzonders.
Met regen, zon en tijd groeit uit dat kleine zaadje een lange vlasplant.
Vlas heeft relatief weinig extra water nodig. Regenwater doet het grootste werk. Dat vind ik zo mooi aan deze plant. Je kunt haar niet forceren. Je werkt met de natuur en met wat een seizoen je geeft.
Eén dag in bloei
Na ongeveer honderd dagen staat het vlas in bloei.
Een vlasbloemetje bloeit maar één dag.
In de ochtend opent het zich en vaak zijn de bloemblaadjes diezelfde middag alweer verdwenen. Omdat niet alle planten op precies hetzelfde moment bloeien, kleurt een heel veld dagenlang blauw of wit.
Ik vind dat nog steeds iets magisch.
Na de bloei ontstaan kleine zaadbolletjes. Daarin groeien weer nieuwe (lijn)zaden voor een volgend seizoen.
Alles gaat door.
Deel 1 oogst: Trekken
Wanneer het vlas klaar is om geoogst te worden, wordt het niet gemaaid maar met wortel en al uit de grond getrokken.
Dat gebeurt bewust.
Juist de lengte van de vlasvezel bepaalt uiteindelijk mede de kwaliteit van het linnen. Hoe langer de vezel behouden blijft, hoe mooier en sterker het garen kan worden.
Het vlas wordt vervolgens weer netjes op het land gelegd.
Deel 2 oogst: Regen, dauw en tijd
Daar blijft het liggen.
Zon, regen en dauw doen vervolgens hun werk. De planten worden tijdens deze periode gekeerd zodat beide kanten gelijkmatig worden blootgesteld aan het weer.
Dit proces heet dauwroten.
Hierbij helpt de natuur om de vezels in de stengel los te maken van de houtachtige delen eromheen.
Geen snelle stap. Gewoon wachten.
En precies dat vind ik zo passend bij linnen. Je kunt niet alles versnellen.
Wanneer het proces klaar is, wordt het vlas van het land gehaald en in grote balen geperst.
Dan begint het volgende hoofdstuk.
Deel 3 oogst: Persen
Als de natuur haar werk heeft gedaan en het vlas voldoende is geroot, wordt het van het land gehaald en samengeperst tot grote balen.
Eén zo’n baal kan wel 150 kilo wegen. Vanaf hier verlaat het vlas het land en begint de volgende reis: van stengel naar vezel.
Van stengel naar vezel
Eerst wordt het vlas gebroken en gezwingeld.
Daarbij worden de harde, houtachtige delen van de plant verwijderd zodat de lange zachte vlasvezels overblijven.
Ook de rest van de plant hoeft niet zomaar verloren te gaan. Kortere vezels en andere delen van het vlas kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt voor papier, touw, isolatiemateriaal en andere toepassingen.
Daarna worden de vezels gehekeld.
Je kunt het een beetje vergelijken met heel zorgvuldig kammen. De vezels worden langs fijne pinnen gehaald waardoor ze netjes naast elkaar komen te liggen en de lange sterke vezels worden geselecteerd.
Van vezel naar draad
De vezels zijn nu klaar om gesponnen te worden.
Dit gebeurt voor mijn linnen in Polen.
Van de lange vlasvezels worden dunne, sterke garens gemaakt. Die garens worden vervolgens op grote bobijnen gewikkeld.
En pas op dat moment begint het langzaam te lijken op het materiaal dat wij kennen.
Kleur & Verven
Een deel van de garens wordt geverfd voordat er wordt geweven.
Daarbij wordt gewerkt volgens de Europese REACH regelgeving voor het gebruik van chemische stoffen.
In mijn collectie zul je bijvoorbeeld geen spierwit linnen vinden.
Dat is bewust.
Om linnen echt helder wit te krijgen moet het intensief worden gebleekt. Zelf vind ik de zachtere natuurlijke tinten veel mooier. Juist omdat je daarin nog iets van de oorspronkelijke vezel blijft zien.
Naturel, zand, vergrijsde tinten. Kleuren die voor mijn gevoel bij het materiaal horen.
Van draad naar stof
De garens gaan vervolgens naar Litouwen.
Daar wordt mijn linnen geweven.
De manier van weven bepaalt uiteindelijk ontzettend veel. De structuur, het gewicht, hoe soepel de stof valt en hoe het linnen aanvoelt.
Een luchtige stof voor beddengoed vraagt iets anders dan een stevige deken of een tafelkleed.
Daarom kijk ik bij iedere collectie niet alleen naar kleur, maar juist ook naar gewicht, weving en gevoel.
Wassen en controleren
Mijn linnen wordt voorgewassen.
Daardoor vindt een groot gedeelte van de eerste natuurlijke krimp al plaats en krijgt de stof meteen die soepelere uitstraling die ik zo mooi vind aan linnen.
Daarna wordt het materiaal gecontroleerd op onder andere kleur, structuur en kwaliteit.
Linnen blijft daarbij linnen.
Je kunt altijd kleine verschillen in de draad of weving tegenkomen. Voor mij zijn dat geen foutjes. Het hoort bij een natuurlijke vezel en juist daarom ziet linnen er nooit volledig machinaal of perfect uit.
Naaien
Ook het naaien van mijn collectie gebeurt in Litouwen.
Dat vind ik belangrijk.
Het weven en het maken van het uiteindelijke product blijven daardoor dicht bij elkaar en ik werk samen met mensen die het materiaal door en door kennen.
Pas daarna is het product klaar om naar Nederland te komen.
En hier wordt het door mij gecontroleerd, ingepakt en uiteindelijk naar jou verstuurd.
Van lijnzaad tot linnen.
